پس از مخالفت قطعی با بهره برداری از معدن مس علی آباد به دلیل تاثیرات مخرب آن بر آب و محیط زیست استان شرکت مس تجهیزات خود را به 3 کیلومتر بالاتر یعنی روستای دره زرشک منتقل کرد.در چند ماه گذشته بحث‌ها بر سر پروژه «معدن مس دره زرشك» نیز بالا گرفته است و باعث تجمع‌ و اعتراض اهالی این روستاها و حتی سایر مناطق زیردست و بالادست آن شده است.

یزدان نیوز : چرا که تاثیرات مخرب بهره برداری از این معدن به مناطق اطراف آن محدود نشده و بر شهرستانهای تفت، یزد، صدوق، مهریز، ابرکوه و دشت یزد- اردکان نیز به دلیل ارتباط پیوسته سفره های آب زیرزمینی اثرگذارخواهد بود. این در حالی است که با توجه به برخی اصرارها نسبت به بهره برداری از این پروژه تصمیم‌گیری در مورد بهره برداری از این معدن در کمیته ملی ارزیابی زیست محیطی متشکل از نمایندگانی از وزارت نیرو، وزارت صنایع،‌ اساتید دانشگاهی مرتبط، نماینده‌ای از استان و ... به شورا گذاشته شد و مجوزی مبنی بر فعالیت آن صادر نشده است.

نکته مهم اینکه مجری طرح تاکنون نتوانسته در خصوص تبعات و تاثیرات بهره‌برداری از معدن مس دره زرشک بر روی آب شرب، کمیته ملی ارزیابی زیست محیطی را متقاعد کند، لذا انجام هر اقدامی در راستای بهره‌برداری از این معدن غیرقانونی اعلام شده است.آنچه در ادامه می خوانید پاسخ مدیرکل محیط زیست به سوالات مطروحه و نیز گزارشی از انجام وظیفه این نهاد مهم می باشد که در گفتگو با خبرنگاران انجام شده و در برخی خبرگزاری ها و رسانه ها از جمله خبرگزاری مهر منتشر شده است.

فعالیت معدن مس دره زرشک غیرقانونی است

مدیرکل محیط زیست استان یزد در این زمینه در گفتگو با خبرنگاران با تاکید بر اینکه از طرف محیط زیست هیچ مجوزی برای معدن مس دره‌زرشک صادر نشده است، اظهار داشت: وضعیت این معدن در کمیته ارزیابی زیست محیطی در حال بررسی است و محیط زیست به تنهایی در این زمینه تصمیم گیرنده نیست و تنها به عنوان یک نماینده در این کمیته حضور دارد.

حمید جلالوندی افزود: برای رفع اختلاف نظر میان مدیران استان یزد با اعضای این کمیته، اغلب مدیران استانی مرتبط با این معدن در جلسات کمیته حضور پیدا کرده‌اند تا در نهایت به جمع‌بندی برسند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان یزد با بيان اينكه آب در منطقه دره‌زرشك حق وتو دارد، مبهم بودن تاثیرات بهره‌برداری از معدن مس دره زرشک بر روی آب شرب را علت اصلی عدم صدور مجوز از سوی کمیته ملی ارزیابی زیست محیطی برای فعالیت این معدن عنوان کرد.

وی همچنين با بیان اینکه تاکنون دو جلسه ملی و یک جلسه استانی تشکیل شده است، تاکید کرد: هنوز مجوزی از سوی کمیته ارزیابی برای بهره‌برداری از این معدن صادر نشده است.

حمید جلالوندی مسئله آب شرب منطقه دره زرشک را عمده‌ترین معضل دانست و افزود: تاکنون توضیحاتی که شرکت مس در زمینه تاثیرگذاری بهره‌برداری از این معدن بر روی آب شرب، آبهای زیرزمینی، آبخوان‌ها، گسل‌‌ها، وضعیت زمین شناسی و مجموعه‌ای از شرایط ژئوتکنیک و ژئوهیدرولوژیک به کمیته ملی ارزیابی زیست محیطی ارائه کرده قانع کننده نبوده است.

وی ادامه داد: جلسات کمیته ارزیابی هر بار منوط به انجام تحقیقات و مطالعات بیشتر و گسترده‌تر در این زمینه شده اما هنوز جواب محکمی از مجری این طرح ارائه نشده است.

جلالوندی با بیان علت عدم جلوگیری محیط زیست از فعالیت این معدن گفت: براساس مصوبه 24 قانون معادن، سازمان صنایع و معادن تنها در مناطق حفاظت شده اقدام به دریافت مجوز از محیط زیست می‌کند اما در این مورد با وجود اینکه معدن دره‌زرشک در منطقه حفاظت شده نیست، محیط زیست را وارد کرده که ما نیز مستقیم وارد عمل نشدیم و بحث ارائه مجوز را به کمیته ارزیابی بردیم.

جلالوندی اظهار کرد: محیط زیست در جلسات کمیته ارزیابی 42 سئوال از مجری طرح (شرکت مس) داشت که به همه سئوالات بخشهای مختلف بجز سئوالات بخش آب پاسخ داده شد، بدین منظور لازم است مشاوران ذی صلاح معدن مس مطالعات کیفی در این خصوص را ارائه دهند که پس از تایید از سوی وزارت نیرو، در کمیته ارزیابی ملاک عمل قرار گیرد.

وی تاکید کرد: مجری بهره‌برداری از معدن مس باید مطالعات و تحقیقات خود را در این زمینه تکمیل‌تر کند و وزارت نیرو نیز باید صلاحیت کارشناس و محقق طرح را تایید کند.

مدیرکل محیط زیست استان همچنين با اشاره به وجود موافقاني سرسخت براي اجراي اين طرح اظهار داشت: بسياري از دستگاهها، جايگاهها، معتمدين و بزرگان در استان مكاتباتي براي اجراي اين پروژه انجام داده‌اند.

جلالوندی یادآور شد: کمیته ارزیابی اعلام کرد تا تعیین تکلیف در مورد این معدن صورت نگرفته است، حتی فعالیتهای اکتشافی نیز باید متوقف شود و سازمان صنایع و معادن به صراحت اعلام کرده که کلیه فعالیتها در این محدوده متوقف شده است.

وی ادامه داد: با این وجود مکاتباتی مبنی بر اینکه در محدوده این معدن فعالیتهایی در دست انجام است، صورت گرفته که با بررسی‌های انجام شده و دریافت استعلام از سازمان صنایع و معادن، اعلام شد که این فعالیتها مربوط به جاده‌سازی و راهی است که از کنار این معدن عبور می‌کند.

جلالوندي افزود: از سوي شركت مس اعلام شده كه اين شركت در محدوده معدن مس دره‌ زرشك هيچ نوع فعاليتي ندارد و تصاويري كه در جرايد منتشر شده است مربوط به احداث جاده كنارگذري است كه براي آن پيش بيني شده است.

جلالوندی اظهار داشت: البته همین فعالیت نیز اکنون متوقف شده و هیچ فعالیتی در این معدن اعم از اکتشافی، استخراجی، راه سازی و کارهای زیرساختی انجام نمی‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قانون 24 معادن را مورد انتقاد محیط زیست دانست و افزود: با وجود اینکه مزیتهای اقتصادی و جایگاه این چنین معادنی برای استان بسیار است ولی باید تبعات زیست محیطی و اجتماعی بهره‌برداری از این معدن نیز در نظر گرفته شود.

مدیرکل محیط زیست استان یزد با بیان اینکه هیچ یک از معادن خارج از محدوده مناطق حفاظت شده از این اداره کل استعلام نمی‌شود گفت: برهمین اساس به راحتی می‌توانستیم از کار معدن دره زرشک شانه خالی کنیم اما به دلیل تبعات طبیعی و اجتماعی معدن وارد شدیم و اکنون نیز پای کار هستیم.

به گفته جلالوندي بهره برداري از معدن مس علي‌آباد به علت آلودگي‌هاي بسيار بالاي آن صد در صد منتفي است.

گرچه مدارك موجود در سازمان محيط‌زيست، طرح بهره‌برداري از معادن مس علي‌آباد را به طور كلي رد و دستور توقف طرح بهره‌برداري از معدن مس دره‌زرشك را نشان مي‌دهد، اما با وجود دریافت نظرات موافقین این طرح و مخالفین جدی آن‏، هنوز به نتیجه قطعی برای توقف و یا بهره‌برداری از معدن مس دره زرشک دست نیافته‌اند. البته در اين ميان برخي نسبت به تمكين به قانون تمايل چنداني ندارند و قصد دارند از آب گل آلود ماهي بگيرند. چنانچه حتي با وجود رد كامل طرح در علي‌آباد به دليل عواقب جبران ناپذير آن، باز هم شركت مس اقدام به خريد زمين‌هاي مردم منطقه علي‌آباد و حتي دره زرشك به قيمت‌هاي چند برابر نرخ واقعي كرده است كه مورد استقبال مردم نيز قرارگرفته. البته آن دسته از افرادي كه از مخالفان سرسخت و جدی اجرای این طرح هستند هم نسبت به فروش زمين‌هاي زراعي خود به شركت مس اقدام كرده‌اند.



مدير كل محيط زيست: دره زرشکی ها از فروش زمينهاي خود خودداري كنند

مدير كل محيط زيست استان يزد هم در اين باره با بيان اينكه خريد و فروش زمين‌ها ارتباطي به اين اداره كل ندارد به مردم دره‌زرشك توصيه كرد از فروش زمينهاي خود خودداري كنند.

کارشناسان زیست محیطی نیز با تاکید بر عواقب بلندمدت و جبران ناپذیر بهره‌برداری از معادن مس در این منطقه که حوزه آّبگیر و محل تقسیم آبهای استان یزد بوده و از لحاظ آلودگی هوایی نیز مشرف بر استان یزد می‌باشد همواره مخالفت خود را با بهره‌برداری از این معدن اعلام کرده‌اند. آنها هشدار داده‌اند درصورت بهره‌برداری از این معادن که از سال 42 تاکنون به دلایل زیست محیطی بهره‌برداری نشده؛ استان یزد در آستانه فاجعه زیست محیطی قرار خواهد گرفت.

البته نادیده گرفتن محیط زیست و منابع طبیعی در شهر کویری یزد خیانتی در حق مردم این خطه است که جبران ناپذیر خواهد بود لذا امید است کارشناسان کمیته ارزیابی محیط زیست با دقت نظر بیشتر و دقیق‌تر نسبت به بررسی روند کار و تصمیم گیری اقدام کنند.

بیانیه مردم علی آباد و دره زرشک: جلوی این فاجعه عظیم را می گیریم

در آخرين روز از ماه صفر كه شهادت حضرت علي بن موسي الرضا است مردم خطه علي آباد آيين نخل گرداني را برگزار مي كنند. در تجمع عزاداران حسيني در اين روز كه براي نخل گرداني و نخل برداري گرد هم آمده بودند بيانيه اي مبني بر جلوگيري و مقابله با بهره برداري از معدن مس براي حاضرين قرائت شد. در اين بيانيه توضيحاتي در باره اينكه اگر بهره‌برداري از معادن مس صورت گيرد حيات منطقه كه همان آب و خاك و هواست ساقط و كليه محصولات درختي و زميني آلوده خواهد شد و بيماري‌هاي مختلف بر منطقه شيوع پيدا خواهد كرد ارائه شد و با تاكيد بر اتحاد و عدم بهره برداري از معادن اعلام شد:  با اتحاد و همبستگي و حضور در صحنه بايد جلوي اين فاجعه عظيم گرفته شود. همچنين در ميان عزاداران بروشوري در جهت هشدار به مردم پيرامون معادن مس علي آباد و دره زرشك توزيع شد.

متن بروشور توزيع شده در ميان حاضرين ابتدا با طرح سوالاتي موضوع آلودگي آبها را در صورت بهره برداري از معدن مس دره زرشك و نيز وضعيت شركت مس و حفاري ها و فعاليت هاي آن و نيز مضرات و آلودگي هاي بهره برداري از معدن مس و پساب موجود در آن مطرح شده است. در ادامه اين بروشور با تاكيد بر حفاظت مردم از منطقه هرگونه قانون شكني و تخريب و دست اندازي به طبيعت و محيط زيست محكوم شده است و آمده است: مردم اجازه تخريب و تحريف منطقه را به مجريان و حاميان شركت مس نخواهند داد.متن اين بروشور به شرح زير است:

آيا مي‌دانيد منطقه دره‌زرشك و علي‌آباد بر مناطق پايين دست خود اشراف دارد و تأثيرات منفي ناشي از فعاليت‌هاي معدني و صنعتي در اين مناطق به شدت مناطق زيردست را آلوده خواهد نمود؟

در صورت بهره‌برداري از معادن مس علي‌آباد و دره‌زرشك گودالي به عمق 300 الي 1000 متر و عرض بيش از يك كيلومتر ايجاد خواهد شد.

مصرف آب در كارخانه تغليظ شركت مس 120 ليتر در ثانيه است و پسابي كه اين كارخانه توليد مي‌كند بيش از 70 ليتر در ثانيه است.

در كارخانه فروشويي شركت مس سالانه حدود 40 هزار متر مكعب(40 ميليون ليتر) اسيدسولفوريك مصرف خواهد شد و سالانه حدود 7 تن لجن صنعتي سمي به نام كراد توليد خواهد شد كه داراي فلزات سنگين بوده و بسيار سمي است.

در محدوده طرح معدن مس دره‌زرشك و علي‌آباد حدود 300 رشته قنات وجود دارد و شركت مس براي تأمين آب مورد نياز معدن و كارخانجات خود از منابع آبي موجود در منطقه استفاده خواهد كرد.

آيا مي‌دانيد باطله‌هاي معادن مس دره‌زرشك و علي‌آباد در دره‌ها و رودخانه‌هاي اطراف تخليه مي‌شود و بارندگي در منطقه هر ساله موجب توليد زه‌آب آلوده به عناصر سنگين سمي خواهد شد؟

آيا مي دانيد اجراي اين طرح با حجم آلودگي و تخريب بالايي كه دارد هزاران شغل پايدار كشاورزي و مرتعي را از بين خواهد برد و فقط براي 15 سال و به تعداد محدودي شغل موقت ايجاد خواهد كرد؟

آيا مي‌دانيد مراتع، جنگل‌ها و معادن انفال مسلمين است و بايد در جهت منافع عمومي جامعه استفاده شود نه براي تأمين منافع مادي يك شركت خصوصي؟

آيا مي‌دانيد از نظر قانوني قطع گياهاني نظير گون ممنوع است چه  سلامت انسان‌ها؟

آيا مي‌دانيد اجراي طرح در كليه سطوح كارشناسي(محيط‌زيست، ميراث فرهنگي، جهاد كشاورزي، آب و ..) به دليل تبعات منفي و گسترده مورد مخالفت قرار گرفته است؟

به نظر شمابا اين مقدار آبي كه شركت مس مصرف خواهد نمود چه تعداد شغل پايدار مي‌توان در منطقه ايجاد كرد؟

به نظر شما اين گودال عظيمي كه در ارتفاعات علي‌آباد و دره‌زرشك ايجاد خواهد شد چه تأثيري بر آب‌هاي زيرزميني منطقه خواهد گذاشت؟

به نظر شما بخارات اسيدي و باران‌هاي اسيدي تا چه سطحي مناطق اطراف را از بين خواهند برد؟

به نظر شما بادهاي شديدي كه در منطقه مي‌ورزد آلودگي هوا را تا كجا منتقل خواهد كرد؟

به نظر شما زه‌آب آلوده و سمي كه به وسيله بارش باران بر باطله‌هاي معدن ايجاد مي‌شود تا چند سال ادامه دارد؟

به نظر شما 15 سال فعاليت يك معدن و كارخانجات آن به قيمت نابودي روستاها، آبادي‌ها، قنوات، كشاورزي، مراتع و زيباي‌هاي منطقه ييلاقي دهستان علي‌آباد و منطقه دره‌زرشك و مناطق زيردست آن‌ها مي‌ارزد؟

"منبع: بشارت نو"